«Արարատ-Արմենիան» երրորդ անգամ դարձավ Հայաստանի չեմպիոն. ինչպես Մանուել Տուլիպայի թիմը վերադարձրեց տիտղոսը

«Արարատ-Արմենիան» պատմության մեջ երրորդ անգամ դարձավ Հայաստանի չեմպիոն և վեց տարվա դադարից հետո վերադարձրեց տիտղոսը։ Մրցաշրջանի մեկնարկից առաջ նման արդյունքի հավատալը դժվար էր. թիմը կորցրել էր երկարամյա գլխավոր մարզչին, մի քանի առաջատարների և հիմնական կազմի կարևոր ֆուտբոլիստների։ Սակայն հենց այս մրցաշրջանը դարձավ ակումբի համար չեմպիոնական։

Վերլուծում ենք, թե ինչի շնորհիվ «Արարատ-Արմենիան» հաղթեց Հայաստանի 2025/26 մրցաշրջանի առաջնությունում, ինչ փոխեց Մանուել Տուլիպան, ինչու ամենակարևոր տրանսֆերը դարձավ Խուան Բալանտան, և ինչն էր խանգարել «Նոային» ու «Փյունիկին» նվաճել տիտղոսը։

Լուրջ կորուստներ մրցաշրջանի մեկնարկից առաջ

Մրցաշրջանի մեկնարկից առաջ դժվար էր պատկերացնել, որ «Արարատ-Արմենիան» կհաղթի առաջնությունում։ 2025 թվականի ամռանը ակումբը լուրջ կորուստներ ունեցավ։

Թիմը լքեց երկարամյա և բավական հաջող գլխավոր մարզիչ Վարդան Մինասյանը։ Նրա հետ միասին հեռացան նաև հարձակման գլխավոր առաջատարները՝ 2024/25 մրցաշրջանի լավագույն ռմբարկու Մարիուս Նուբիսին և շատ ստեղծարար Էրիկ Օկանսին։ Ընդ որում՝ երկուսն էլ կարիերան շարունակեցին ուղիղ մրցակցի՝ «Փյունիկի» կազմում։

Բացի այդ, «Արարատ-Արմենիայից» հեռացավ այդ շրջանի առաջնության ամենավառ ֆուտբոլիստներից մեկը՝ Տենտոն Եննեն։ Հեռացավ նաև առաջնության լավագույն հայ դարպասապահ Հենրի Ավագյանը՝ կրկին «Փյունիկ»։ Թիմը լքեց նաև կարևոր խաղացող և ակումբի հնաբնակ Ջոնաթան Դուարտեն։

Առաջին հայացքից նման կորուստները փոխարինելը չափազանց դժվար էր։ Բայց ակումբում, ըստ էության, չփորձեցին յուրաքանչյուր հեռացած առաջատարի համար ուղիղ փոխարինող գտնել։ Պատճառը մեծ և որակյալ ներքին ռեսուրսն էր։

«Արարատ-Արմենիայի» գլխավոր առավելությունը հայկական կորիզն էր

«Արարատ-Արմենիայի» առանցքային առավելությունը որակյալ հայ ֆուտբոլիստների մեծ քանակն է։ Հենց դա է թիմին թույլ տալիս խուսափել լեգեոներների սահմանափակման հետ կապված խնդիրներից։

Ի տարբերություն «Նոայի» և «Փյունիկի», «Արարատ-Արմենիան» գրեթե չի հարմարեցնում կազմը լիմիտին։ Թիմի հիմնական ֆուտբոլիստների զգալի մասը հենց հայեր են։ Այս մրցաշրջանում նրանց միացավ նաև պաշտպան Խուլիո Բուենոն, որը նատուրալիզացվեց և արդեն հրավեր ստացավ Հայաստանի հավաքական։

Այս պահին «Արարատ-Արմենիայի» կազմում հանդես են գալիս Հայաստանի հավաքականի միանգամից վեց ֆուտբոլիստներ, որոնցից շատերը ազգային թիմի մեկնարկային կազմի մակարդակի խաղացողներ են.

Կամո Հովհաննիսյան,
Էդգար Գրիգորյան,
Արման Ներսեսյան,
Արթուր Սերոբյան,
Ժիրայր Շաղոյան,
Խուլիո Բուենո։

Նրանց պետք է ավելացնել շատ փորձառու և որակյալ Կարեն Մուրադյանին ու Արմեն Համբարձումյանին, ինչպես նաև երիտասարդ Արայիկ Էլոյանին, որը ևս հրավիրվել է հավաքական։ Արդյունքում «Արարատ-Արմենիան» ստացավ, թերևս, Հայաստանի առաջնությունում այս պահին հնարավոր լավագույն հայկական կազմը։

Միևնույն ժամանակ կարևոր է նշել, որ նման առավելություն ակումբն ուներ նաև նախկինում։ Վերջին չորս տարիներին «Արարատ-Արմենիան» կայուն կերպով ունեցել է ուժեղ հայկական ռեսուրս, սակայն մինչ այս չէր հաղթում առաջնությունում, թեև գրեթե միշտ մոտ էր առաջատարին։

Այսինքն՝ այս մրցաշրջանում փոխվել էր ոչ միայն կազմի որակը։

Ինչ փոխեց Մանուել Տուլիպան

Չեմպիոնության գլխավոր գործոններից մեկը նոր գլխավոր մարզիչ Մանուել Տուլիպայի աշխատանքն էր։ Պորտուգալացի մասնագետը բավական արագ գտավ անհրաժեշտ հավասարակշռությունը և թիմին տվեց բարձր ինտենսիվությամբ որակյալ խաղ։

Դա երևում էր արդեն Կոնֆերենցիաների լիգայի առաջին խաղերում՝ «Ունիվերսիտատյա Կրայովայի» դեմ։ Հետագայում այդ միտումը շարունակվեց նաև Հայաստանի առաջնությունում։

Տուլիպան պարզապես չընդունեց արդեն հավաքված թիմը։ Իր շտաբի հետ միասին նա անձամբ մասնակցեց տրանսֆերների համար ֆուտբոլիստների ընտրությանը։ Ակումբ եկան Պորտուգալիայի երկրորդ լիգայի ֆուտբոլիստներ՝ մարզչին լավ ծանոթ և նրա պահանջներին համապատասխանող խաղացողներ։ Նրանք փակեցին այն դիրքերը, որոնք զբաղեցված չէին հայ ֆուտբոլիստներով, և լավ լրացրին թիմի կորիզը։

Խուան Բալանտա՝ տրանսֆեր, որը շատ բան փոխեց

Չի կարելի ասել, որ ամառային բոլոր տրանսֆերները կտրուկ փոխեցին «Արարատ-Արմենիայի» խաղը։ Բայց մեկ անցում իսկապես հսկայական ազդեցություն ունեցավ չեմպիոնական մրցաշրջանի վրա։

Խոսքը կոլումբացի կիսապաշտպան Խուան Բալանտայի մասին է։ Հայաստան տեղափոխվելուց առաջ նա հանդես էր գալիս «Տորրենսեում», որտեղ նույնպես աշխատել էր Մանուել Տուլիպան։

Բալանտան դարձավ այն ֆուտբոլիստը, որը նախկինում «Արարատ-Արմենիան» փաստացի չուներ։ Նա ամուր հենակետային կիսապաշտպան է՝ գերազանց փոխանցումով և խաղը վերահսկելու կարողությամբ։ Մրցաշրջանի առաջին հատվածում հենց Բալանտան էր թիմի սիրտը։

Երբ մրցաշրջանի վերջնամասում նա վնասվածք ստացավ, «Արարատ-Արմենիան» սկսեց արդեն ոչ չեմպիոնական տեսք ունենալ։ Թիմը պարտվեց մի քանի կարևոր խաղերում, այդ թվում՝ խոշոր հաշվով պարտություն կրեց «Նոայից»։ Այդ հատվածը միայն ընդգծեց, թե որքան կարևոր էր Բալանտայի դերը թիմի խաղային կառուցվածքում։

Մյուս տրանսֆերներից արժե նշել Ուգո Օլիվեյրային։ Նա շատ լավ և արդյունավետ փոխարինում էր Կամո Հովհաննիսյանին։ Իսկ Վելտոնը, չնայած մեծ խաղաժամանակին, ավելի հաճախ ձախողում էր հանդիպումները, հատկապես այն դեպքերում, երբ փոխարինում էր Բալանտային։

Ժոաո Լիման և Ռոդրիգու Ռամուշը նույնպես աչքի չընկան և ձմռանը հեռացան թիմից։ Փոխարենը ձմեռային ձեռքբերումներ Զիդան Բանժակին և Ալիուն Նդուրը շատ կարևոր դարձան։ Առանց նրանց «Արարատ-Արմենիան» հաստատ չէր փրկի մրցաշրջանի բարդ երկրորդ հատվածը։

«Արարատ-Արմենիայի» չեմպիոնության գլխավոր պատճառները

Եթե բոլոր գործոնները միասին հավաքենք, ստացվում է հաջողության հասկանալի բանաձև.

Խաղացած և որակյալ հայկական ֆուտբոլիստների ռեսուրս,
լեգեոներների լիմիտի հետ կապված լուրջ խնդիրների բացակայություն,
թիմի արագ առաջընթաց Մանուել Տուլիպայի գլխավորությամբ,
նպատակային ամառային ուժեղացումներ,
Խուան Բալանտայի առանցքային դերը,
Զիդան Բանժակիի և Ալիուն Նդուրի կարևոր ձմեռային տրանսֆերները,
կայունություն առաջնության մեծ մասի ընթացքում։

Հենց այս գործոններն էլ դարձան «Արարատ-Արմենիայի» հաջողության գլխավոր բաղադրիչները 2025/26 մրցաշրջանում։

Ինչու չեմպիոնությունը մի փոքր կիսատ տպավորություն թողեց

Միևնույն ժամանակ չի կարելի ասել, որ «Արարատ-Արմենիայի» չեմպիոնությունը իդեալական ստացվեց։ Կա կարծիք, որ տիտղոսը որոշ չափով կիսատ տպավորություն թողեց՝ մրցաշրջանի վերջնամասում թիմի վատ մարզավիճակի պատճառով։

Դրա վրա ազդեցին միանգամից մի քանի գործոններ՝ խոշոր հաշվով պարտությունը «Նոայից», Հայաստանի գավաթի կիսաեզրափակչից դուրս մնալը և նախավերջին տուրում ԲԿՄԱ-ի դեմ խաղում գրեթե բաց թողնված չեմպիոնությունը։

Այդպիսի զգացողություն ձևավորվեց նաև «Նոայի» շատ լավ մարզավիճակի պատճառով մրցաշրջանի երկրորդ հատվածում։ Սանդրո Պերկովիչի թիմը թափ հավաքեց, հզոր տեսք ուներ և մինչև վերջ պահպանեց ինտրիգը տիտղոսի համար պայքարում։

Բայց առաջնությունը հաղթում է ոչ թե նա, ով ավելի լավ է երևում առանձին հատվածում, այլ նա, ով ամբողջ մրցաշրջանի ընթացքում ավելի կայուն է լինում։ Այս առումով «Արարատ-Արմենիան» իր շանսն օգտագործեց։

Ինչու «Նոան» չդարձավ չեմպիոն

Այս մրցաշրջանում Հայաստանի առաջնությունում մրցակցությունը շատ հետաքրքիր էր։ Միանգամից հինգ ակումբ մինչև վերջ պայքարում էին բարձր տեղերի համար, սակայն չեմպիոնության իրական հավակնորդները երեքն էին՝ «Արարատ-Արմենիան», «Նոան» և «Փյունիկը»։

«Նոան» հանդես էր գալիս Կոնֆերենցիաների լիգայի ընդհանուր փուլում և դուրս եկավ փլեյ-օֆֆ։ Դա մեծ ձեռքբերում էր ակումբի համար, բայց միևնույն ժամանակ ազդեց առաջնությունում ելույթների վրա։

Սանդրո Պերկովիչի թիմը ներքին առաջնության հենց առաջին հատվածը անհաջող անցկացրեց։ «Նոան» չկարողացավ լիարժեք հաղթահարել երկու ճակատով խաղալու բարդությունը։ Բացի այդ, ամռանը ակումբում նույնպես փոխվել էր գլխավոր մարզիչը, և խորվաթ մասնագետին անմիջապես չհաջողվեց կայուն խաղ կառուցել։

Ձմեռային հավաքներից հետո իրավիճակը զգալիորեն բարելավվեց։ «Նոան» ավելի հզոր, կայուն տեսք ուներ և ընդհանուր առմամբ արժանի էր երկրորդ անընդմեջ չեմպիոնությանը։ Բայց մրցաշրջանի առաջին հատվածում չափազանց շատ միավորներ էին կորցվել։ «Արարատ-Արմենիան» դրանից օգտվեց։

Ինչու «Փյունիկը» չհաղթեց առաջնությունը

Արտակ Օսեյանի գլխավորած «Փյունիկը» ժամանակ առ ժամանակ շատ լավ տեսք ուներ։ Թիմը, հնարավոր է, ուներ առաջնության լավագույն պաշտպանությունը և լավագույն դարպասապահին։ Բայց հարձակման գծում միշտ չէ, որ ամեն ինչ ստացվում էր՝ նույնիսկ այնպիսի ուժեղ հարձակվողների առկայությամբ, ինչպիսիք են Մարիուս Նուբիսին, Մոհամեդ Յանսանեն և Էրիկ Օկանսին։

Գլխավոր խնդիրը միավորների կորուստներն էին հետնապահների դեմ խաղերում։ Հենց այդպիսի հանդիպումներում հարձակման անկայունությունը հատկապես զգացնել տվեց։

Բացի այդ, «Փյունիկն» ամենաշատն էր տուժում լեգեոներների լիմիտից։ Հավանաբար հենց դա խանգարեց թիմին ավելի լավ հանդես գալ մրցաշրջանում, թեև մրցաշրջանը հաստատ չի կարելի ձախողված համարել։

Մեկնարկային կազմում հաճախ խաղում էին Գևորգ Տարախչյանը, Արտակ Դաշյանը, Էդգար Մալաքյանը և Ռոբերտ Դարբինյանը։ Այս պահին խաղային մակարդակով և կայունությամբ նրանք դժվար թե լիովին համապատասխանեն այն ակումբի պահանջներին, որը պայքարում է չեմպիոնության համար և առաջնության թոփ-5-ի թիմ է։ Բայց «Փյունիկը» փաստացի այլ տարբերակներ չուներ, հատկապես Դանիել Աղբալյանի վնասվածքի ֆոնին։

Միևնույն ժամանակ հենց լիմիտի շնորհիվ բացահայտվեց ԲԿՄԱ-ից վարձակալությունից վերադարձած Կարլեն Հովհաննիսյանը։ 20-ամյա կիսապաշտպանը դարձավ մրցաշրջանի բացահայտումներից մեկը և առաջին անգամ հրավեր ստացավ Հայաստանի ազգային հավաքական։

«Արարատ-Արմենիայի» առաջատարները չեմպիոնական մրցաշրջանում

Նշենք չեմպիոնների կազմում մրցաշրջանի առաջատարներին բոլոր մրցաշարերում։

Ամենաշատ հանդիպում անցկացրած ֆուտբոլիստը.
Ժիրայր Շաղոյան՝ 34 խաղ։

Ամենաշատ րոպեներ անցկացրած ֆուտբոլիստը.
Ժոաո Կեյրուշ՝ 2972 րոպե։

Լավագույն ռմբարկուները.
Արայիկ Էլոյան, Արթուր Սերոբյան և Խուան Բալանտա՝ 7-ական գոլ։
Ուգո Օլիվեյրա և Ալիուն Նդուր՝ 6-ական գոլ։

Լավագույն ասիստենտը.
Ժիրայր Շաղոյան՝ 8 գոլային փոխանցում։

Նաև 3-ական գոլային փոխանցում են կատարել Էդգար Գրիգորյանը, Արայիկ Էլոյանը, Կամո Հովհաննիսյանը և Արմեն Համբարձումյանը։

Թիմի ջոկերը.
Փոլ Այոնգո՝ 20 անգամ դուրս է եկել փոխարինման և խփել 4 գոլ։

Ամենաերիտասարդ ֆուտբոլիստը, որը դուրս է եկել մեկնարկային կազմում.
Պաշտպան Վահե Պետրոսյան։ Նա մեկ խաղ է անցկացրել պաշտպանության կենտրոնում «Վանի» դեմ՝ 2:2։ Այդ պահին նա 20 տարեկան էր։

Թիմի ամենատարեց ֆուտբոլիստները.
Կամո Հովհաննիսյան, Կարեն Մուրադյան և Բրունո Պինտո՝ 33 տարեկան։

Թիմի միջին տարիքը.
27,3 տարեկան։

Հավաքականներ հրավիրված ֆուտբոլիստները.
11 ֆուտբոլիստ տարբեր ժամանակներում հրավեր է ստացել ազգային հավաքականներ. 10-ը՝ Հայաստանի հավաքական, 1-ը՝ Գվինեա-Բիսաուի հավաքական, 1-ը՝ Քենիայի հավաքական։

Բայց չոր թվերը միշտ չէ, որ ամբողջությամբ արտացոլում են ֆուտբոլիստների ազդեցությունը թիմի խաղի վրա։ Այդ պատճառով առանձին պետք է նշել չեմպիոնական մրցաշրջանի լավագույն ֆուտբոլիստին։

«Արարատ-Արմենիայի» լավագույն ֆուտբոլիստը մրցաշրջանում

Չեմպիոնական թիմում, իհարկե, ցանկություն կա առանձին առանձնացնել մրցաշրջանի լավագույն ֆուտբոլիստին։ Բայց դա անելն այնքան էլ հեշտ չէ. «Արարատ-Արմենիան» չուներ մեկ կայուն ռմբարկու, որը ամբողջ առաջնության ընթացքում իր վրա կքաշեր թիմը։ Մրցաշրջանի տարբեր հատվածներում տարբեր ֆուտբոլիստներ էին առանձնանում։

Ժիրայր Շաղոյանը ուժեղ մրցաշրջան անցկացրեց, իսկ նրա կապը Էդգար Գրիգորյանի հետ ձախ եզրում վճռում էր շատ հանդիպումների ելքեր։ Սակայն Շաղոյանը անկայուն էր և ձախողեց ուշ աշնան ու ձմռան սկզբի հատվածը։ Այդ ժամանակահատվածում նրան նույնիսկ չհրավիրեցին Հայաստանի հավաքական՝ Բելառուսի դեմ խաղին։

Կամո Հովհաննիսյանն առանձնանում էր առաջնորդական որակներով, հատկապես մեծ խաղերում։ Բայց նրա փոխարինող Ուգո Օլիվեյրան նույնպես լավն էր և մի քանի հաղթական գոլ խփեց՝ խաղադաշտ դուրս գալով պահեստայինների նստարանից։ Միևնույն ժամանակ մրցաշրջանի լավագույն ֆուտբոլիստի բնորոշմանը ավելի շատ պետք է համապատասխանի այն խաղացողը, ում փոխարինելը գրեթե անհնար էր։

Մեկ այլ լավ տարբերակ է Արթուր Սերոբյանը։ Նա լավն էր ամբողջ մրցաշրջանի ընթացքում, մրցակցությունը հաղթեց միանգամից երեք լեգեոների դեմ և շատ կարևոր դեր խաղաց թիմի արագ գրոհներում։ Սակայն Արթուրը չափազանց հազվադեպ էր աչքի ընկնում արդյունավետ գործողություններով թոփ-5 ակումբների դեմ խաղերում։

Ի վերջո, մենք մրցաշրջանի լավագույն ֆուտբոլիստին կընտրեինք երեք խաղացողների միջև՝ Խուան Բալանտա, Ժոաո Կեյրուշ և Խուլիո Բուենո։ Բալանտան մրցաշրջանի առաջին հատվածի առանցքային խաղացողն էր, բայց բաց թողեց առաջնության վերջին հատվածը, ինչպես նաև Հայաստանի Սուպերգավաթի և գավաթի կարևոր խաղերը։ Իսկ եթե համեմատենք պաշտպաններ Կեյրուշին և Բուենոյին, ապա ամբողջ մրցաշրջանի ընթացքում ավելի կայուն տեսք ուներ հենց պորտուգալացին։

Այդ պատճառով «Արարատ-Արմենիայի» չեմպիոնական մրցաշրջանի լավագույն ֆուտբոլիստ ենք ընտրում Ժոաո Կեյրուշին։ 28-ամյա պորտուգալացի պաշտպանը շատ լավ սկսում էր գրոհները առաջին փոխանցումով, անհրաժեշտության դեպքում վստահորեն միանում էր հարձակմանը, խփեց չափազանց կարևոր գոլ ԲԿՄԱ-ի դարպասը նախավերջին տուրում, իսկ պաշտպանությունում հուսալի էր գրեթե ամբողջ մրցաշրջանի ընթացքում։

Միևնույն ժամանակ, եթե գնահատենք միայն խաղային որակները՝ առանց հաշվի առնելու կայունությունն ու կարևոր հանդիպումների քանակը, ապա այստեղ ընտրությունը կլիներ Ժիրայր Շաղոյանի, Արթուր Սերոբյանի և Խուան Բալանտայի միջև, որտեղ մեզ ավելի շատ դուր է գալիս հենց Սերոբյանը։

Չեմպիոնական մրցաշրջանի վիճակագրությունը

«Արարատ-Արմենիան» 27 տուրում հավաքեց 60 միավոր։ Միջինը՝ 2,2 միավոր մեկ խաղում։

Թիմը խփեց 50 գոլ և բաց թողեց 25-ը։

Խփած գոլերի ցուցանիշով «Արարատ-Արմենիան» առաջնության երկրորդ արդյունքը ցույց տվեց «Նոայից» հետո, որը խփեց 61 գոլ։ Բաց թողած գոլերով թիմը երրորդն էր. ավելի քիչ բաց թողեցին միայն «Փյունիկը»՝ 18 գոլ, և «Նոան»՝ 19։

Այս թվերը լավ ցույց են տալիս չեմպիոնական մրցաշրջանի էությունը։ «Արարատ-Արմենիան» բոլոր վիճակագրական ցուցանիշներով բացարձակ լավագույնը չէր, բայց ամբողջ մրցաշրջանի ընթացքում ամենահավասարակշռվածն ու կայունը դարձավ։

Վերջաբան

«Արարատ-Արմենիայի» չեմպիոնությունը միանգամից մի քանի գործոնի արդյունք էր։ Թիմը ծանր ամառային կորուստներ ունեցավ, բայց պահպանեց իր գլխավոր առավելությունը՝ ուժեղ հայկական կորիզը։ Մանուել Տուլիպան արագ գտավ հավասարակշռությունը, Խուան Բալանտան դարձավ մրցաշրջանի առաջին հատվածի առանցքային ֆուտբոլիստը, իսկ ձմեռային տրանսֆերներն օգնեցին հաղթահարել բարդ վերջնամասը։

Այո, եզրափակիչ հատվածը նյարդային և ոչ ամենահամոզիչ ստացվեց։ Բայց «Արարատ-Արմենիան» մրցակիցներից շուտ կարևոր միավորների պաշար հավաքեց, օգտվեց «Նոայի» և «Փյունիկի» սխալներից և արդյունքում արժանիորեն դարձավ Հայաստանի 2025/26 մրցաշրջանի չեմպիոն։