Ո՞վ կփոխարինի Սպերցյանին և ինչպե՞ս կխաղա Հայաստանը Կիպրոսի դեմ․ տակտիկական վերլուծություն և հավանական կազմ

Նոյեմբերի 12-ին Հայաստանի հավաքականը կընդունի Կիպրոսին ՈՒԵՖԱ-ի Ազգերի լիգայի 2026/27 մրցաշրջանի C2 խմբի հինգերորդ տուրի խաղում։ Եղիշե Մելիքյանի գլխավորած թիմի գլխավոր խնդիրը հանդիպումից առաջ վնասվածք ստացած ավագ Էդուարդ Սպերցյանի բացակայությունն է։ Հավաքականի առաջատարին լիարժեք փոխարինող չկա, ուստի Հայաստանի ընտրանին, ամենայն հավանականությամբ, ստիպված կլինի էապես փոխել իր հարձակողական խաղը։

Հանդիպումը կկայանա Երևանի Վազգեն Սարգսյանի անվան «Հանրապետական» մարզադաշտում և կմեկնարկի տեղական ժամանակով ժամը 21:00-ին։

Երկու հավաքականներն էլ հանդիպմանը մոտենում են կադրային կորուստներով, սակայն Հայաստանի համար Սպերցյանի բացակայությունը կարող է վճռորոշ գործոն դառնալ։ Ավագը ոչ միայն թիմի գլխավոր խաղ կազմակերպողներից մեկն էր, այլև ֆուտբոլիստ, որը կարող էր ինքնուրույն գնդակն առաջ տանել դաշտի կենտրոնով, սրել գրոհները և կապ ապահովել կիսապաշտպանության ու հարձակման միջև։

Sportaran-ի նախախաղային վերլուծությունում կանդրադառնանք, թե ով կարող է ստանձնել Սպերցյանի գործառույթները, ինչ մարտավարություն կարող է ընտրել Եղիշե Մելիքյանը և ինչպիսին կարող է լինել Հայաստանի հավաքականի մեկնարկային կազմը։

Մելիքյանի խաղադրույքը երիտասարդների վրա․ մինչև 23 տարեկան ութ ֆուտբոլիստ

Հանդիպումից առաջ կայացած մամուլի ասուլիսում Եղիշե Մելիքյանը հայտնել է, որ Հայաստանի հավաքականի մեկնարկային կազմում կլինեն մինչև 23 տարեկան ութ դաշտային ֆուտբոլիստներ։

Այսպիսով, տասը դաշտային խաղացողներից միայն երկուսը կլինեն այդ տարիքից բարձր։ Ամենահավանական թեկնածուները ձախ պաշտպան Նաիր Տիկնիզյանն ու հենակետային կիսապաշտպան Ուգոչուկվու Իվուն են։

Սա թույլ է տալիս ենթադրել, որ դաշտի կենտրոնում Իվուի հետ միասին կխաղա երիտասարդ Կառլեն Հովհաննիսյանը։

Սակայն նման զույգը որոշակի հարցեր է առաջացնում։ Իվուն և Հովհաննիսյանը նման խաղային բնութագրերով ֆուտբոլիստներ են, որոնք հիմնականում կենտրոնացած են պայքարի, գնդակի խլման և տարածությունների վերահսկման վրա։ Նախորդ հանդիպումներում նրանք ավելի հաճախ փոխարինել են միմյանց, քան միաժամանակ խաղացել։

Տեսականորեն Հովհաննիսյանը կարող է իր վրա վերցնել փլեյմեյքերի որոշ գործառույթներ։ Նա լավ երկար փոխանցումներ է կատարում, կարողանում է փոխել գրոհների ուղղությունը և ճշգրիտ անկյունագծային փոխանցումներ կատարել։ Սակայն գնդակը դրիբլինգով առաջ տանելու և մրցակցի գծերի միջև գրոհներ կազմակերպելու հարցում Սպերցյանին փոխարինելը նրա համար չափազանց բարդ կլինի։

Ուստի Հայաստանի հավաքականն առանց Սպերցյանի, ամենայն հավանականությամբ, բոլորովին այլ ֆուտբոլ կխաղա։

Ինչու Ռանոսի համար դժվար կլինի առանց Սպերցյանի

Հավաքականի այն սակավաթիվ ֆուտբոլիստներից մեկը, որը կարող է դրիբլինգի միջոցով գնդակն առաջ տանել կենտրոնական գոտիներով, Հրանտ-Լեոն Ռանոսն է։ Առնվազն իր լավագույն մարզավիճակում հարձակվողը բազմիցս ցուցադրել է այդ որակները։

Սակայն այստեղ տակտիկական խնդիր է առաջանում։

Եթե Ռանոսը խաղա կենտրոնական հարձակվողի դիրքում և պարբերաբար իջնի խորքից գնդակ ստանալու, առջևում կարող է չմնալ ֆուտբոլիստ, որը կկարողանա եզրափակել գրոհները։

Ենթադրվող եզրային հարձակվողներ Նարեկ Հովհաննիսյանն ու Արթուր Սերոբյանն առավել հարմարավետ են զգում իրենց ազատ տարածություններում խաղալիս, եզրերով գնդակն առաջ տանելիս և տուգանային հրապարակի մատույցներում գործելիս։ Պաշտպանների թիկունք արագ ներխուժումներն ու տուգանային հրապարակի կենտրոնում բացվելը նրանց հիմնական ուժեղ կողմերից չեն։

Բացի այդ, Ռանոսը նախընտրում է կոմբինացիոն ֆուտբոլ՝ կարճ փոխանցումներ, «պատային» խաղարկումներ, արագ փոխգործակցություն և տեղաշարժեր մրցակցի գծերի միջև։

Նախկինում հենց նման խաղային կապերն էին լավ աշխատում Սպերցյանի հետ։ Հավաքականի ավագը կարողանում էր ժամանակին փոխանցումներով գտնել Ռանոսին, աջակցել կոմբինացիաներին և ազատ գոտիներ ստեղծել։

Առանց այդ փոխգործակցության հարձակվողի արդյունավետությունը կարող է նկատելիորեն նվազել։

Ուստի, չնայած Ռանոսի անհատական որակներին, նրա հայտնվելը մեկնարկային կազմում պարտադիր չէ, որ լինի լավագույն լուծումը։

Ղարիբյա՞ն, թե՞ Միրանյան․ ով է ավելի հարմար նոր խաղային սխեմային

Ներկայիս հանգամանքներում մեկնարկային կազմի համար ավելի տրամաբանական տարբերակ է թվում Արթուր Ղարիբյանը։ Այլընտրանք կարող է լինել ավելի փորձառու Արթուր Միրանյանը։

Երկու հարձակվողներն էլ կարող են թիմին առաջարկել խաղի այլ ոճ։

Առանց Սպերցյանի Հայաստանի հավաքականի համար, ամենայն հավանականությամբ, ավելի դժվար կլինի պարբերաբար ճեղքել մրցակցի պաշտպանությունը կենտրոնով իրականացվող կարճ կոմբինացիաների միջոցով։ Ուստի գնդակն առաջ տանելու հիմնական միջոցները կարող են դառնալ եզրային գրոհները, բարձրից փոխանցումներն ու պաշտպանների երկար փոխանցումները կենտրոնական հարձակվողի ուղղությամբ։

Նման խաղային մոդելում հատկապես կարևոր է հարձակվողը, որը կարող է պայքարել կենտրոնական պաշտպանների դեմ, հաղթել օդային մենամարտերում, պահել գնդակը և հնարավորություններ ստեղծել թիմակիցների միացումների համար։

192 սմ հասակ ունեցող Ղարիբյանն իր խաղային բնութագրերով լավ է համապատասխանում նման ֆուտբոլին։ Սակայն երիտասարդ հարձակվողն առայժմ հեռու է իր լավագույն մարզավիճակից, ինչը կարող է ազդել մարզչական շտաբի որոշման վրա։

Միրանյանը նույնպես կարող է կատարել կենտրոնական հարձակվողի դեր, որի ուղղությամբ թիմը կկառուցի իր ավելի ուղիղ գրոհները։

Չի բացառվում նաև, որ Ղարիբյանն ու Միրանյանը կկիսեն խաղաժամանակը՝ անցկացնելով մոտավորապես մեկական խաղակես։

Իսկ Ռանոսը կարող է հատկապես օգտակար լինել հանդիպման երկրորդ կեսում, երբ անհրաժեշտ կլինի փոխել հարձակողական գործողությունների բնույթը։

Եթե Հայաստանը պարտվի հաշվի մեջ, Մելիքյանը կարող է անցնել երկու հարձակվողով սխեմայի՝ Ռանոսին խաղադաշտ դուրս բերելով կենտրոնական հարձակվողի հետ զույգով։ Մեկ այլ տարբերակ է նրան օգտագործել հարձակման եզրում՝ դեպի կենտրոն տեղաշարժվելու հնարավորությամբ։

Իվուն և Հովհաննիսյանը կարող են դառնալ արագ գրոհների առանցքը

Չնայած խաղային բնութագրերի որոշակի նմանությանը՝ Իվուի և Կառլեն Հովհաննիսյանի զույգն ունի նաև լուրջ առավելություններ։

Երկու կիսապաշտպաններն էլ լավ են գործում մենապայքարներում, կարողանում են ընդհատել մրցակցի գրոհները և ակտիվ պայքարել երկրորդ գնդակների համար։

Այս որակները հատկապես օգտակար կարող են լինել երկար փոխանցումներով խաղալիս։

Եթե Հայաստանի պաշտպանները պարբերաբար գնդակն ուղարկեն առաջ, կենտրոնական կիսապաշտպանների խնդիրը կլինի ժամանակին տիրել երկրորդ գնդակներին և զարգացնել կրկնակի գրոհները։

Իվուն և Հովհաննիսյանը կարող են առավելություն ապահովել երկրորդ գնդակների համար պայքարում, ինչպես նաև կորուստներից հետո արագ վերադարձնել գնդակի վերահսկողությունը։

Միաժամանակ Հովհաննիսյանը կարող է կարևոր դեր ունենալ գնդակը մի եզրից մյուսը տեղափոխելիս։ Նրա անկյունագծային փոխանցումները թույլ կտան օգտագործել եզրային ֆուտբոլիստների արագությունը և լայնացնել Կիպրոսի պաշտպանական դասավորությունը։

Այսպիսով, Հայաստանի համար ամենահեռանկարային տարբերակը կարող է լինել պաշտպանությունից հարձակման արագ անցումներով, եզրերի ակտիվ օգտագործմամբ և երկրորդ գնդակների համար ինտենսիվ պայքարով խաղը։

Հնարավոր է՝ նման ֆուտբոլը կոմբինացիոն խաղի տեսանկյունից պակաս դիտարժան լինի, սակայն այն թույլ կտա առավել արդյունավետ օգտագործել Մելիքյանի տրամադրության տակ մնացած ֆուտբոլիստների որակները։

Հայաստանի հավաքականի հավանական մեկնարկային կազմը Կիպրոսի դեմ

Խաղային սխեմա՝ 5-2-2-1 (գնդակին տիրելիս՝ 3-4-2-1)։

• Դարպասապահ՝ Օգնյեն Չանչարևիչ։

• Պաշտպաններ՝ Արտյոմ Բանդիկյան, Գեորգի Հարությունյան, Ստյոպա Մկրտչյան, Էրիկ Փիլոյան, Նաիր Տիկնիզյան։

• Կենտրոնական կիսապաշտպաններ՝ Ուգոչուկվու Իվու, Կառլեն Հովհաննիսյան։

• Ներս քաշվող եզրային հարձակվողներ՝ Արթուր Սերոբյան, Նարեկ Հովհաննիսյան։

• Հարձակվող՝ Արթուր Ղարիբյան։

Սա Sportaran-ի վարկածով հավանական կազմն է, ոչ թե պաշտոնական մեկնարկային կազմը։

Նման դասավորության դեպքում Տիկնիզյանը կկարողանա ձախ եզրով ակտիվորեն միանալ գրոհներին, իսկ Սերոբյանն ու Նարեկ Հովհաննիսյանը՝ օգտագործել եզրերում և կիսաեզրային գոտիներում առաջացող ազատ տարածությունները։

Թիմի գլխավոր խնդիրը կլինի Սպերցյանի բացակայությունը փոխհատուցել ոչ թե նրան ուղղակի փոխարինող փնտրելով, այլ հարձակողական խաղի ամբողջ կառուցվածքը փոխելով։

Հայաստանը, ամենայն հավանականությամբ, ստիպված կլինի հրաժարվել կենտրոնական փլեյմեյքերի սովորական դերից և շեշտը դնել թիմային աշխատանքի, արագ անցումների ու ավելի ուղիղ ֆուտբոլի վրա։

Թե որքան արդյունավետ կլինի այս մոտեցումը, ցույց կտա նոյեմբերի 12-ին Կիպրոսի դեմ հանդիպումը։

Մելիքյանը Հայաստան — Կիպրոս խաղից առաջ․ «Մեկնարկային կազմում կլինեն մինչև 23 տարեկան ութ ֆուտբոլիստներ»