Հայը՝ ադրբեջանցու դեմ Բաքվում. երեք վիճահարույց որոշում, որոնք փոխեցին գոտեմարտի ելքը

Բաքվում անցկացվող մինչև 17 տարեկանների հունահռոմեական ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության ամենաքննարկվող գոտեմարտերից մեկը դարձավ մինչև 51 կգ քաշային կարգի քառորդ եզրափակիչ հանդիպումը՝ Ադրբեջանի ներկայացուցիչ Աբդուրահման Հուսեյնլիի և հայ ըմբիշ Գևորգ Հարությունյանի միջև։

Գոտեմարտը լարված և հավասար ընթացք ունեցավ, սակայն դրա արդյունքը բազմաթիվ հարցեր առաջացրեց մրցավարական բրիգադի աշխատանքի վերաբերյալ։ Միանգամից մի քանի վիճահարույց դրվագներ գնահատվեցին հօգուտ գորգի տիրոջ, իսկ որոշ որոշումներ ուղղակիորեն ազդեցին գոտեմարտի վերջնական արդյունքի վրա։

Միևնույն ժամանակ խոսքը ադրբեջանցի մարզիկի արժանիքները նսեմացնելու փորձի մասին չէ։ Հուսեյնլին պայքարում էր հաղթանակի համար և գորգի վրա կատարում էր իր աշխատանքը։ Հիմնական հարցերը վերաբերում են հենց մրցավարական որոշումների հետևողականությանը և առանձին տեխնիկական գործողությունների մեկնաբանությանը։

Վիճահարույց դրվագների տեսանյութը

Առաջին վիճահարույց դրվագը. ոչ միանշանակ իրավիճակ գորգից դուրս

Առաջին առանցքային դրվագներից մեկում Աբդուրահման Հուսեյնլին սկսեց նետում կատարել, սակայն չկարողացավ ավարտին հասցնել հնարքը։ Գործողության ընթացքում ադրբեջանցի ըմբիշն ինքն ընկավ մեջքի վրա։

Հուսեյնլին, այնուամենայնիվ, հասցրեց Գևորգ Հարությունյանին դուրս նետել գորգի սահմաններից, սակայն այդ պահին ինքն արդեն գտնվում էր աշխատանքային գոտուց դուրս և պառկած էր մեջքի վրա։

Այս դրվագն իսկապես կարելի է ոչ միանշանակ համարել։ Մի կողմից՝ Հուսեյնլին շարունակում էր տեխնիկական գործողությունը և կարողացավ մրցակցին դուրս մղել գորգից։ Մյուս կողմից՝ դրվագի ավարտի պահին ադրբեջանցի մարզիկն արդեն գտնվում էր գոտու սահմաններից դուրս և վտանգավոր դիրքում։

Ուստի առաջին դրվագը դեռ կարելի է գնահատել որպես «50-ը 50-ի» իրավիճակ, որտեղ շատ բան կախված էր մրցավարական բրիգադի մեկնաբանությունից։

Երկրորդ դրվագը. չելենջից հետո Հարությունյանից հանեցին երկու միավոր

Հաջորդ դրվագը շատ ավելի մեծ թվով հարցեր առաջացրեց։

Գործողությունը սկսվեց գորգի սահմաններում։ Հուսեյնլին հայտնվեց մեջքի վրա, իսկ Հարությունյանը հասցրեց ֆիքսել մրցակցի դիրքը։ Դրվագի տրամաբանությամբ հայ ըմբիշը պետք է երկու միավոր ստանար։

Ավելին, դրվագը նկատեց սեղանի մոտ՝ մարզիկների անմիջապես դիմաց գտնվող մրցավարը։ Նա մոտեցավ գլխավոր մրցավարներին և պնդեց, որ Գևորգին երկու միավոր շնորհվի։

Դրանից հետո ադրբեջանական կողմը պահանջեց վերանայել դրվագը։ Չելենջի արդյունքով մրցավարները ոչ միայն Հարությունյանից հանեցին երկու միավորը, այլև մեկ միավոր շնորհեցին Հուսեյնլիին՝ իբր այն բանի համար, որ հայ մարզիկը մրցակցից շուտ էր դուրս եկել գորգի սահմաններից։

Միևնույն ժամանակ վիճահարույց դրվագի ամբողջական կրկնությունը հանդիսատեսին չցուցադրվեց։ Այդ պատճառով հնարավոր չէ հասկանալ, թե կոնկրետ որ կադրի հիման վրա մրցավարական հանձնաժողովն ամբողջությամբ փոխեց դրվագի նախնական գնահատականը։

Սա հատկապես տարօրինակ էր թվում՝ հաշվի առնելով, որ գործողությունը սկսվել էր աշխատանքային գոտու ներսում, իսկ Հուսեյնլիի՝ մեջքի վրա ընկնելն ու Հարությունյանի կողմից դիրքի ֆիքսումը տեղի էին ունեցել մեկ անընդհատ շարժման շրջանակում։

Երրորդ դրվագը. Հարությունյանի հակագրոհը պետք է նրան երկու միավոր բերեր

Ամենալուրջ հարցերն առաջացնում է երրորդ վիճահարույց դրվագը։

Հուսեյնլին առաջ շարժվեց, որից հետո ինքն ընկավ։ Հարությունյանի ոտքը հայտնվեց գորգի սահմաններից դուրս, և մրցավարները ադրբեջանցի մարզիկին մեկ միավոր շնորհեցին մրցակցին դուրս մղելու համար։

Սակայն դրվագն այդտեղ չավարտվեց։ Դեռևս աշխատանքային գոտում գտնվելով՝ Գևորգը հակագրոհի անցավ, վերահսկողություն հաստատեց մրցակցի թիկունքից և սկսեց անցում կատարել արդյունավետ տեխնիկական գործողության։ Քանի որ տեխնիկական գործողությունը սկսվել էր գորգի սահմաններում, Հարությունյանն իրավունք ուներ այն ավարտել նաև աշխատանքային գոտուց դուրս։

Գործողության անընդհատության կանոնի համաձայն՝ մարզիկների՝ գորգի սահմաններից դուրս հայտնվելը չպետք է ինքնաբերաբար դադարեցնի արդեն սկսված արդյունավետ գրոհը։ Եթե ըմբիշը տեխնիկական գործողությունը սկսում է գոտու ներսում, վերահսկողություն է հաստատում մրցակցի թիկունքից և առանց կանգ առնելու շարունակում է շարժումը, հնարքի արդյունքը պետք է գնահատվի։

Այս դրվագում Գևորգը պարզապես պատահաբար չէր հայտնվել ընկած մրցակցի կողքին։ Նա վերահսկողություն հաստատեց թիկունքից և անցավ ակտիվ գործողության։ Հետևաբար դրվագը պետք է ավարտվեր Հարությունյանին առնվազն երկու միավոր շնորհելով։

Դրանք գործնականում անվիճելի երկու միավոր էին։ Ավելին, հայ մարզիկի ոտքը գորգի սահմաններից դուրս հայտնվեց հենց Հուսեյնլիի ընկնելու հետևանքով։ Մրցակցի՝ ներքևում հայտնվելուց հետո Գևորգը փաստացի ոտքը դնելու այլ տեղ չուներ։

Այդ պատճառով ադրբեջանցուն մեկ միավոր շնորհելը՝ մրցակցին դուրս մղելու համար, հատկապես վիճահարույց է թվում։ Մրցավարները պետք է կա՛մ միավոր չտային սահմաններից դուրս գալու համար, կա՛մ Հարությունյանին թույլ տային ամբողջությամբ ավարտել սկսած տեխնիկական գործողությունը և գնահատեին նրա հակագրոհը։

Պասիվության տարբեր մեկնաբանություններ

Առանձին ուշադրության է արժանի մարզիկների ակտիվության գնահատումը։

Գևորգ Հարությունյանն իր բոլոր չորս միավորները վաստակեց ակտիվ գոտեմարտի և մրցակցին գորգի սահմաններից դուրս մղելու շնորհիվ։ Նրա առավելությունն ակտիվության առումով հատկապես նկատելի էր երկրորդ մրցափուլում։

Հայ ըմբիշն անընդհատ առաջ էր շարժվում, գրոհում և մրցակցին տեղաշարժում գորգի ամբողջ տարածքով։ Հուսեյնլին հիմնականում ստիպված էր պաշտպանվել, սակայն պասիվության համար այդպես էլ նախազգուշացում չստացավ։

Միևնույն ժամանակ հենց Հարությունյանին պասիվություն հայտարարվեց դեռ առաջին մրցափուլում։ Դրանից հետո Հուսեյնլին հնարավորություն ստացավ պարտերում գրոհ իրականացնելու և վաստակեց իր երեք անվիճելի միավորները։

Հենց այդ երեք միավորները կարելի է օրինական և հարցեր չառաջացնող համարել։ Սակայն երկու մարզիկների ակտիվությունը գնահատելու հարցում մրցավարների ընդհանուր մոտեցումն անհետևողական էր թվում։

Եթե առաջին մրցափուլում անբավարար ակտիվության համար պատժվել էր Հարությունյանը, ապա նույն միջոցը պետք է կիրառվեր նաև Հուսեյնլիի նկատմամբ երկրորդ մրցափուլում, երբ նախաձեռնությունն ամբողջությամբ պատկանում էր հայ մարզիկին։

Հուսեյնլին եզրափակիչ դուրս եկավ ևս մեկ վիճահարույց հաղթանակից հետո

Հարությունյանին հաղթելուց հետո Աբդուրահման Հուսեյնլին շարունակեց ելույթը մրցաշարում և հասավ աշխարհի առաջնության եզրափակիչ։

Սակայն նրա հաջորդ հաղթանակը ևս հարցեր առաջացրեց։ Կիսաեզրափակիչում Ադրբեջանի ներկայացուցիչը վիճահարույց պայքարում հաղթեց վրացի ըմբիշ Սաբա Աբաշիձեին։

Այսպիսով, մրցավարական որոշումները քննարկվում էին ոչ միայն Գևորգ Հարությունյանի դեմ քառորդ եզրափակիչ հանդիպումից հետո։ Վիճահարույց դրվագներ առաջացան նաև Հուսեյնլիի մասնակցությամբ հաջորդ գոտեմարտում։

Երբ ոչ միանշանակ որոշումները կրկնվում են նույն մարզիկի մի քանի գոտեմարտերում, դա անխուսափելիորեն ավելի է ուժեղացնում մրցավարական բրիգադի աշխատանքի օբյեկտիվության և հետևողականության վերաբերյալ հարցերը։

Հարությունյանը հաղթեց աշխարհի և Ասիայի գործող չեմպիոնին

Չնայած քառորդ եզրափակիչում կրած ցավալի պարտությանը՝ Գևորգ Հարությունյանը պահպանեց պայքարը շարունակելու հնարավորությունը, քանի որ Հուսեյնլին դուրս եկավ եզրափակիչ։

Սփոփիչ գոտեմարտում հայ ըմբիշը հանդիպեց մինչև 17 տարեկանների աշխարհի և Ասիայի գործող չեմպիոն Կունիշբեկ Զանգաժոլի հետ։ Հարությունյանը կարողացավ հաղթել տիտղոսակիր մրցակցին և ապացուցեց, որ մինչև 51 կգ քաշային կարգում շարունակում է մնալ մրցաշարի ուժեղագույն ըմբիշներից մեկը։

Այժմ Գևորգն աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալի համար կպայքարի Վրաստանի ներկայացուցչի դեմ։

Աշխարհի և Ասիայի գործող չեմպիոնի նկատմամբ հաղթանակը ևս մեկ անգամ ցույց է տալիս, որ քառորդ եզրափակիչում Հարությունյանի պարտությունը դժվար թե հնարավոր լինի բացատրել վարպետության կամ պատրաստվածության պակասով։ Հայ մարզիկը ցուցադրեց բարձրակարգ ըմբշամարտ, բնավորություն և իր տարիքային խմբի լավագույն ներկայացուցիչների հետ մրցակցելու ունակություն։

Այսօր Հայաստանի հավաքականի կազմում ոսկե մեդալի համար պայքարելու է նաև Ջանես Նազարյանը՝ 71 կգ քաշային կարգում։ Նրա մրցակիցը կլինի ռուսաստանցի Ասլան Ձուևը։