Երևանից էլ բարձր․ եվրագավաթների 2026/27 մրցաշրջանի ամենաբարձրադիր 10 մարզադաշտերը
- Հեղինակ: Vahe Hakobyan
- Sportaran
«Սիոն» — «Նոա» պատասխան հանդիպումը կանցկացվի բարձրության առումով բոլորովին այլ պայմաններում, քան թիմերի առաջին դիմակայությունը։ Մեկ շաբաթ առաջ մրցակիցները 2:2 հաշվով ոչ-ոքի խաղացին Աբովյանում, որը գտնվում է ծովի մակարդակից մոտ 1450 մետր բարձրության վրա։ Այժմ Հայաստանի չեմպիոնը պետք է խաղադաշտ դուրս գա Սիոնի Stade de Tourbillon մարզադաշտում՝ մոտ 489 մետր բարձրության վրա, թեև հսկայական Ալպերի ֆոնին։ Երկու մարզադաշտերի միջև բարձրության տարբերությունը գրեթե մեկ կիլոմետր է։ Եվ այս եվրագավաթային զույգում աշխարհագրությունը շատ ավելի հետաքրքիր է, քան կարող է թվալ առաջին հայացքից։
Ընթացիկ մրցաշրջանի եվրագավաթների ամենաբարձրադիր մարզադաշտում խաղալու համար պետք է մեկնել ոչ թե Ալպեր և նույնիսկ ոչ Անդորրա։ Առաջատարը Հայաստանում է․ Աբովյանում գտնվող «Նոայի» եվրագավաթային տնային մարզադաշտը գտնվում է ծովի մակարդակից մոտ 1450 մետր բարձրության վրա։ Առաջին տասնյակում կան միանգամից մի քանի հայկական մարզադաշտեր, երկու մարզադաշտ Անդորրայից, ինչպես նաև Ալմաթիի, Մադրիդի, Սանկտ Գալենի և Նիկշիչի մարզադաշտերը։

Estadi de la FAF (Andorra)
Եվրոպական ակումբային մրցաշարերի աշխարհագրությունը վաղուց արդեն դուրս է եկել սովորական ֆուտբոլային մայրաքաղաքների սահմաններից։ Նույն եվրագավաթային մրցաշրջանում թիմերը ճանապարհորդում են Ատլանտյան օվկիանոսի և Հյուսիսային ծովի ափերից մինչև Կովկաս և Կենտրոնական Ասիա, իսկ մարզադաշտերի բարձրությունների տարբերությունը կարող է գերազանցել մեկ կիլոմետրը։
2026/27 մրցաշրջանը հատկապես հետաքրքիր օրինակ է։ Չեմպիոնների լիգայի, Եվրոպա լիգայի և Կոնֆերենցիաների լիգայի մասնակիցների թվում կան ակումբներ, որոնց տնային մարզադաշտերը գտնվում են այնպիսի բարձրությունների վրա, որոնք զգալիորեն գերազանցում են Արևմտյան Եվրոպայի հանրահայտ մարզադաշտերի մեծ մասի ցուցանիշները։
Մենք հավաքել ենք 2026/27 մրցաշրջանի եվրագավաթների մասնակիցների ամենաբարձրադիր 10 մարզադաշտերը։
Մի կարևոր ճշտում․ UEFA-ն մարզադաշտերի՝ ծովի մակարդակից բարձրության առանձին պաշտոնական վարկանիշ չի հրապարակում։ Այդ պատճառով սա համեմատական ցանկ է՝ կազմված մարզադաշտերի, ակումբների և աշխարհագրական տվյալների բազաների տեղեկությունների հիման վրա։ Այն դեպքերում, երբ խաղադաշտի մակարդակի պաշտոնական նիշը հասանելի չէ, ցուցանիշը կլորացվել է՝ ըստ մարզադաշտի տեղանքի կամ շրջանի բարձրության։ Վարկանիշն արդիական է 2026 թվականի օգոստոսի 13-ի դրությամբ։
Եվրագավաթների 2026/27 մրցաշրջանի ամենաբարձրադիր մարզադաշտերի թոփ-10-ը
| Տեղ | Մարզադաշտ | Քաղաք | Ակումբ / ակումբներ | Բարձրություն |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Abovyan City Stadium | Աբովյան (Հայաստան) | «Նոա» | ≈1450 մ |
| 2 | FFA Academy Stadium | Երևան, Ավան (Հայաստան) | «Ալաշկերտ» | ≈1250–1300 մ |
| 3 | Estadi de la FAF | Էնկամպ (Անդորրա) | «Ինտեր Էսկալդես» | 1240 մ |
| 4 | Վազգեն Սարգսյանի անվան Հանրապետական մարզադաշտ | Երևան (Հայաստան) | «Փյունիկ» / «Արարատ-Արմենիա» | 1174 մ |
| 5 | Estadi Nacional | Անդորրա լա Վելյա (Անդորրա) | «Աթլետիկ Էսկալդես», «Սանտա Կոլոմա», «Ինտեր» | ≈1023 մ |
| 6 | Almaty Ortalyk Stadion | Ալմաթի (Ղազախստան) | «Կայրաթ» | ≈840–850 մ |
| 7 | Santiago Bernabéu | Մադրիդ (Իսպանիա) | «Ռեալ» | 720 մ |
| 8 | Metropolitano | Մադրիդ (Իսպանիա) | «Ատլետիկո» | ≈667 մ |
| 9 | Kybunpark / Berit Sitterstadion | Սանկտ Գալեն (Շվեյցարիա) | «Սանկտ Գալեն» | ≈649 մ |
| 10 | Gradski stadion / Stadion kraj Bistrice | Նիկշիչ (Չեռնոգորիա) | «Սուտյեսկա» | ≈640–650 մ |
Ընթացիկ եվրագավաթային մրցաշրջանի չորս ամենաբարձրադիր մարզադաշտերից երեքը գտնվում են Հայաստանում․
Աբովյան — մոտ 1450 մ։
FFA Academy Stadium — մոտ 1250–1300 մ։
Հանրապետական մարզադաշտ — 1174 մ։
Նրանց միջև միայն Անդորրայի՝ Էնկամպում գտնվող նոր մարզադաշտն է՝ պաշտոնապես նշված 1240 մետր բարձրությամբ։
Ուստի տարածված պատկերացումը, թե «Եվրոպայի ամենաբարձրադիր ֆուտբոլը Անդորրայում է», այնքան էլ ճշգրիտ չէ։
Իսկ որքանո՞վ են կարևոր 1450 մետրերը
Իհարկե, Աբովյանը չի կարելի համեմատել Հարավային Ամերիկայի ֆուտբոլային ծայրահեղ բարձրությունների հետ, որտեղ միջազգային հանդիպումներ անցկացվում են 2000 կամ նույնիսկ 3000 մետրից զգալիորեն ավելի բարձր։
Այդ պատճառով «Նոայի» համար ինչ-որ անհաղթահարելի «բարձրադիր առավելության» մասին խոսելը չափազանցություն կլիներ։ Սակայն տարբերություն, այնուամենայնիվ, կա։
Բարձրության աճին զուգահեռ նվազում են մթնոլորտային ճնշումն ու թթվածնի մասնակի ճնշումը, ինչի պատճառով երկարատև բարձր ինտենսիվությամբ ֆիզիկական աշխատանքը օրգանիզմի համար որոշ չափով ավելի պահանջկոտ է դառնում։ Դա կարող է հատկապես անդրադառնալ ոչ թե մեկ առանձին արագացման, այլ ամբողջ հանդիպման ընթացքում ինտենսիվ գործողությունները շարունակաբար կրկնելու ունակության վրա։
Միևնույն ժամանակ ֆուտբոլում բարձրության ազդեցությունը միշտ բազմաթիվ գործոններից միայն մեկն է։ Շատ ավելի մեծ նշանակություն կարող են ունենալ թիմի որակը, ջերմաստիճանը, խաղի տեմպը, մարտավարությունը, խաղադաշտի վիճակը և կոնկրետ հանդիպման սցենարը։
«Նոայի» և «Սիոնի» առաջին հանդիպումը դա լավ ցույց տվեց․ նույնիսկ Աբովյանի բարձրության պայմաններում տանտերերը վերջնական հաշվի առումով առավելություն չստացան՝ 2:2։
Այսօր դիմակայությունը կշարունակվի արդեն գրեթե մեկ կիլոմետր ավելի ցածր բարձրության վրա։