«Նոան» ընդդեմ պատմության․ կկարողանա՞ հայկական ակումբն առաջին անգամ հաղթահարել շվեյցարական մրցակցի արգելքը

Օգոստոսի 13-ին «Նոան» Կոնֆերենցիաների լիգայի որակավորման երրորդ փուլի պատասխան խաղում կմրցի «Սիոնի» հետ։ Հայաստանում գրանցված 2:2 հաշվից հետո դիմակայության ելքը կորոշվի Շվեյցարիայում։ Երևանի ակումբի համար այս հանդիպումը կարող է պատմական դառնալ․ անկախ Հայաստանը ներկայացնող ոչ մի ակումբ եվրագավաթներում դեռևս չի կարողացել հաղթահարել շվեյցարական մրցակցի արգելքը։

«Նոայի» և «Սիոնի» առաջին հանդիպումը, որը կայացավ օգոստոսի 6-ին Աբովյանում, ավարտվեց 2:2 հաշվով։ Հայկական թիմը երկու անգամ առաջ անցավ հաշվի մեջ․ հինգերորդ րոպեին 11-մետրանոցն իրացրեց Էլդեր Ֆերեյրան, իսկ 20-րդ րոպեին աչքի ընկավ Գոռ Մանվելյանը։ Սակայն հյուրերը երկու անգամ էլ հավասարեցրին հաշիվը Ուինսլի Բոտելիի և Իլյաս Շուարեֆի գոլերի շնորհիվ։ 26-րդ րոպեից «Սիոնը» խաղում էր տասը ֆուտբոլիստով՝ Նիաս Հեֆտիի հեռացումից հետո, սակայն 65-րդ րոպեին կարմիր քարտ ստացավ արդեն «Նոայի» պաշտպան Սթոուն Մամբոն։

Ոչ-ոքին զույգի հաղթողի հարցը լիովին բաց թողեց։ Սակայն պատասխան հանդիպումից առաջ «Նոան» ունի ևս մեկ լրացուցիչ մոտիվացիա՝ փոխել շվեյցարական ակումբների դեմ հայկական ֆուտբոլի չափազանց անհաջող պատմությունը։

13 պարտություն և ընդամենը մեկ ոչ-ոքի

Մինչ այս մրցաշրջանը Հայաստանի ակումբները եվրագավաթներում յոթ անգամ հանդիպել էին Շվեյցարիայի ներկայացուցիչների հետ։ Վեց դեպքում դրանք երկու խաղից բաղկացած փլեյ-օֆֆ դիմակայություններ էին, և ամեն անգամ հաջորդ փուլ էր անցնում շվեյցարական թիմը։ Եվս մեկ հանդիպում տեղի ունեցավ Կոնֆերենցիաների լիգայի 2022/23 մրցաշրջանի խմբային փուլում, երբ «Փյունիկը» երկու անգամ խաղաց «Բազելի» հետ։

Մինչ «Նոա»–«Սիոն» դիմակայությունը հայկական և շվեյցարական ակումբները միմյանց դեմ անցկացրել էին ընդհանուր առմամբ 14 հանդիպում։ Վիճակագրությունը գրեթե միակողմանի էր՝ շվեյցարական թիմերի 13 հաղթանակ և ընդամենը մեկ ոչ-ոքի։ Հայկական ակումբները չէին տարել ոչ մի հաղթանակ՝ խփելով 7 և բաց թողնելով 37 գոլ։

Գրեթե երկու տասնամյակի ընթացքում միակ ոչ-ոքին հաջողվել էր գրանցել «Բանանցին»։ 2007 թվականին Երևանի թիմը սեփական հարկի տակ 1:1 հաշվով խաղաց «Յանգ Բոյզի» հետ, սակայն Բեռնում կայացած պատասխան հանդիպումում պարտվեց 0:4 հաշվով և ավարտեց ելույթը ՈւԵՖԱ-ի գավաթում։

Այժմ այդ ոչ-ոքիին ավելացավ նաև «Նոայի» արդյունքը «Սիոնի» դեմ։ Այսպիսով, ընթացիկ դիմակայության առաջին խաղից հետո հայկական ակումբների ընդհանուր հաշվեկշիռը շվեյցարականների դեմ կազմում է 15 հանդիպում՝ 13 պարտություն, երկու ոչ-ոքի և ոչ մի հաղթանակ։

Ինչպես են հայկական ակումբները խաղացել շվեյցարականների դեմ

Հայաստանի անկախացումից հետո նման առաջին դիմակայությունը կայացավ 2002/03 մրցաշրջանում։ Երևանի «Սպարտակը» ՈւԵՖԱ-ի գավաթի որակավորման փուլում հանդիպեց «Սերվետին»։ Շվեյցարացիները հաղթեցին երկու խաղերում՝ 2:0 և 3:0, և հաջորդ փուլ անցան ընդհանուր 5:0 հաշվով։

2002/03 — ՈւԵՖԱ-ի գավաթ
«Սպարտակ» Երևան — «Սերվետ» — 0:5
Խաղերը՝ 0:2, 0:3։

Երեք տարի անց «Լեռնագործ-Արարատը» Ինտերտոտոյի գավաթում հանդիպեց «Նյոշատել Քսամաքսին»։ Այս դիմակայությունը մինչ օրս մնում է շվեյցարական ակումբից հայկական թիմի ամենախոշոր պարտությունը․ առաջին խաղում՝ 1:3, պատասխան հանդիպումում՝ 0:6, երկու խաղերի արդյունքում՝ 1:9։

2005 — Ինտերտոտոյի գավաթ
«Լեռնագործ-Արարատ» — «Նյոշատել Քսամաքս» — 1:9
Խաղերը՝ 1:3, 0:6։

Հաջորդ իսկ մրցաշրջանում հայկական թիմի մրցակիցը դարձավ «Յանգ Բոյզը»։ «Միկան» Երևանում 1:3 հաշվով պարտվեց Բեռնի ակումբին, իսկ Շվեյցարիայում զիջեց 0:1։

2006/07 — ՈւԵՖԱ-ի գավաթ
«Միկա» — «Յանգ Բոյզ» — 1:4
Խաղերը՝ 1:3, 0:1։

Մեկ տարի անց «Յանգ Բոյզը» կրկին ժամանեց Հայաստան՝ այս անգամ «Բանանցի» հետ հանդիպելու համար։ Հենց այդ ժամանակ գրանցվեց հայկական ակումբի առաջին ոչ-ոքին շվեյցարական թիմի դեմ՝ 1:1։ Սակայն Բեռնում տանտերերը հաղթեցին 4:0 հաշվով և առանց մեծ դժվարության անցան հաջորդ փուլ։

2007/08 — ՈւԵՖԱ-ի գավաթ
«Բանանց» — «Յանգ Բոյզ» — 1:5
Խաղերը՝ 1:1, 0:4։

2008/09 մրցաշրջանում Երևանի «Արարատը» հանդիպեց «Բելինցոնային»։ Հայաստանում շվեյցարական ակումբը հաղթեց 1:0 հաշվով, իսկ պատասխան խաղում՝ 3:1։ Դիմակայության ընդհանուր հաշիվը կազմեց 4:1։

2008/09 — ՈւԵՖԱ-ի գավաթ
«Արարատ» — «Բելինցոնա» — 1:4
Խաղերը՝ 0:1, 1:3։

Հաջորդ հանդիպմանը հարկ եղավ սպասել չորս տարի։ Եվրոպա լիգայի 2012/13 մրցաշրջանի որակավորման փուլում «Գանձասարը» մրցեց «Սերվետի» հետ։ Ժնևյան ակումբը հաղթեց երկու խաղերում՝ 2:0 և 3:1, և հաջորդ փուլ անցավ ընդհանուր 5:1 հաշվով։

2012/13 — Եվրոպա լիգա
«Գանձասար» — «Սերվետ» — 1:5
Խաղերը՝ 0:2, 1:3։

Վերջապես, 2022 թվականին հայկական և շվեյցարական ակումբներն առաջին անգամ հանդիպեցին ոչ թե որակավորման, այլ եվրագավաթի խմբային փուլում։ «Փյունիկն» ու «Բազելը» ընդգրկվեցին Կոնֆերենցիաների լիգայի նույն խմբում։ Շվեյցարիայում «Բազելը» հաղթեց 3:1 հաշվով, իսկ խմբային փուլի վերջին տուրում Երևանում առավելության հասավ 2:1 հաշվով։

2022/23 — Կոնֆերենցիաների լիգայի խմբային փուլ
«Բազել» — «Փյունիկ» — 3:1
«Փյունիկ» — «Բազել» — 1:2

«Նոան» պատմությունը վերաշարադրելու հնարավորություն ունի

Այսպիսով, «Նոա»–«Սիոն» ներկայիս դիմակայությունը դարձավ անկախ Հայաստանի ժամանակաշրջանում եվրագավաթներում հայկական և շվեյցարական ակումբների միջև ութերորդ դիմակայությունը։

Եվ արդեն առաջին խաղը թույլ տվեց փոքր-ինչ բարելավել տխուր վիճակագրությունը։ 2:2 ոչ-ոքին հայկական թիմերի համար ընդամենը երկրորդն էր շվեյցարական ակումբների դեմ անցկացրած 15 հանդիպումներում։ Առաջին հաղթանակին, սակայն, դեռ չի հաջողվել հասնել։

Բայց այս պահին առանձին խաղի արդյունքն այնքան կարևոր չէ, որքան ամբողջ դիմակայության ելքը։

Նախորդ վեց երկու խաղից բաղկացած դիմակայություններն ավարտվել են նույն կերպ՝ հաջորդ փուլ է անցել Շվեյցարիայի ներկայացուցիչը։ «Նոան» հնարավորություն ունի առաջին անգամ փոխելու այդ ավանդույթը։

Աբովյանում գրանցված 2:2-ից հետո ամեն ինչ կորոշվի օգոստոսի 13-ին Սիոնում։ Հաղթանակը «Նոային» դուրս կբերի Կոնֆերենցիաների լիգայի որակավորման հաջորդ փուլ և միաժամանակ հնարավորություն կտա երևանյան ակումբին անել այն, ինչ մինչ այժմ չի հաջողվել անկախ Հայաստանը ներկայացնող ոչ մի թիմի՝ եվրագավաթային դիմակայությունից դուրս թողնել շվեյցարական ակումբին։