Հայաստանն ու Վրաստանը՝ Մ20 ԱԱ-2029-ից առաջ. որքան տարբեր կերպ է զարգանում նոր սերունդը

Վերջերս մենք նյութ էինք հրապարակել այն ֆուտբոլիստների մասին, որոնք պոտենցիալ կարող են կազմել Հայաստանի հավաքականի հիմքը 2029 թվականին տանը կայանալիք Մ20 աշխարհի առաջնությունում։

Ցուցակը բավական ընդգրկուն ստացվեց. Հայաստանում իսկապես կան համապատասխան տարիքի հետաքրքիր ֆուտբոլիստներ, որոնք հանդես են գալիս ինչպես երկրի ներսում, այնպես էլ արտերկրում։ Սակայն եթե ուշադրություն դարձնենք ոչ միայն անուններին ու ներուժին, այլև մեծահասակների ֆուտբոլում ունեցած խաղային փորձին, պարզ է դառնում, որ ապագա հավաքականը դեռ շատ երկար ճանապարհ ունի անցնելու։

Այս պահին այս սերնդի գրեթե ոչ մի ֆուտբոլիստ մեծահասակների մակարդակում լուրջ փորձ չունի։ Խաղացողների մի մասը հանդես է գալիս Հայաստանի Առաջին խմբում, սակայն այդ մրցաշարը դժվար է ամբողջությամբ հավասարեցնել Պրեմիեր լիգայի մակարդակին։ Եվս մի քանի ֆուտբոլիստ ընդգրկված են բարձրագույն խմբի ակումբների հայտացուցակներում, սակայն սահմանափակ խաղաժամանակ են ստանում։

Հենց այդ պատճառով հետաքրքիր է իրավիճակը համեմատել հարևան Վրաստանի հետ, որտեղ նույն տարիքի ֆուտբոլիստների զարգացումն արդեն այսօր փոքր-ինչ այլ կերպ է ընթանում։

Վրաստանում այս տարիքի ֆուտբոլիստներն արդեն խաղային փորձ են ստանում

Վրաստանի առաջնությունում արդեն այսօր հանդես է գալիս հինգ ֆուտբոլիստ, որոնք տարիքային առումով կկարողանան մասնակցել 2029 թվականի Մ20 աշխարհի առաջնությանը։

Ամենավառ օրինակը Անդրիա Բարտիշվիլին է։ Նրա տրանսֆերային արժեքն արդեն գնահատվում է մոտ 1,5 մլն եվրո, իսկ ամռանը ֆուտբոլիստի տրանսֆերային իրավունքները ձեռք բերեց Լոնդոնի «Արսենալը»՝ վճարելով մոտ 4,5 մլն եվրո։

Միևնույն ժամանակ Բարտիշվիլին պարզապես ապագայի հեռանկարային ֆուտբոլիստ չի համարվում։ Նա արդեն «Իբերիայի» հիմնական կազմի խաղացող է, պարբերաբար դուրս է գալիս խաղադաշտ և մասնակցել է թիմի բոլոր եվրագավաթային հանդիպումներին։

Այսպիսով, մինչև 2029 թվականի աշխարհի առաջնությունը նա պոտենցիալ կարող է արդեն մի քանի մրցաշրջանի մեծահասակների ֆուտբոլի փորձ ունենալ։

Այս սերնդի ևս մեկ հետաքրքիր ֆուտբոլիստ է Տորնիկե Կվարացխելիան՝ Խվիչա Կվարացխելիայի կրտսեր եղբայրը։

Հայ երկրպագուներին Տորնիկեն կարող է ծանոթ լինել Երևանում անցկացված Մ15 միջազգային մրցաշարից, որտեղ նա ճանաչվել էր լավագույն ֆուտբոլիստ։ Այժմ նրա տրանսֆերային արժեքը գնահատվում է մոտ 500 հազար եվրո։

Չնայած երիտասարդ տարիքին՝ 16-ամյա Կվարացխելիան արդեն խաղային պրակտիկա է ստանում Թբիլիսիի «Դինամոյի» կազմում և հասցրել է նաև խաղադաշտ դուրս գալ եվրագավաթային հանդիպումներում։

Եվ սա կարևոր հանգամանք է։ Խոսքը միայն տաղանդի կամ ֆուտբոլիստի հնարավոր տրանսֆերային արժեքի մասին չէ, այլ առաջին հերթին մեծահասակ մրցակիցների դեմ անցկացրած հանդիպումների քանակի և այն փորձի, որը խաղացողը ստանում է դեռևս մինչև լիարժեք մեծահասակների ֆուտբոլ անցնելը։

Սա կոչ չէ երիտասարդներին խաղադաշտ դուրս բերել միայն տարիքի պատճառով

Միևնույն ժամանակ կարևոր է ընդգծել. մենք ամենևին չենք պնդում, որ հայկական ակումբները պարտադիր պետք է խաղադաշտ դուրս բերեն 16 կամ 17 տարեկան ֆուտբոլիստների միայն այն պատճառով, որ մի քանի տարի անց նրանք պետք է մասնակցեն տանը կայանալիք աշխարհի առաջնությանը։

Եթե երիտասարդ ֆուտբոլիստը դեռ պատրաստ չէ Պրեմիեր լիգայի մակարդակին, մարզումներում չի շահում մրցակցությունը և օբյեկտիվորեն զիջում է ավելի փորձառու թիմակիցներին, նրան արհեստականորեն տեղ հատկացնել հիմնական կազմում ճիշտ չէր լինի։

Հիմնական կազմը պետք է ձևավորվի մարզական սկզբունքով։

Մեր նպատակը ներկայիս իրավիճակը ցույց տալն ու համեմատելն է, թե նույն սերնդի ֆուտբոլիստներն այսօր ինչ փորձ են ստանում Հայաստանում և Վրաստանում։

Առայժմ այս համեմատությունը ցույց է տալիս, որ Հայաստանի ապագա Մ20 հավաքականը դեռ ճանապարհի միայն սկզբում է։

Մինչև 2029 թվականը դեռ ժամանակ կա

Աշխարհի առաջնությունը կանցկացվի միայն 2029 թվականին, ուստի ներկայիս իրավիճակն ինքնին խուճապի պատճառ չէ։

Երեք տարվա ընթացքում երիտասարդական ֆուտբոլում գրեթե ամեն ինչ կարող է փոխվել։ Ֆուտբոլիստը, որն այսօր հանդես է գալիս պատանեկան թիմում, մեկ տարի անց կարող է ամրապնդվել Առաջին խմբում, իսկ ևս մեկ մրցաշրջան անց դառնալ Պրեմիեր լիգայի ակումբի հիմնական կազմի խաղացող։

Հենց այդ պատճառով առաջիկա մի քանի մրցաշրջանները չափազանց կարևոր են այն սերնդի համար, որը պետք է Հայաստանը ներկայացնի տանը կայանալիք աշխարհի առաջնությունում։

Անհրաժեշտ է, որպեսզի ամենատաղանդավոր ֆուտբոլիստներն աստիճանաբար պատանեկան ֆուտբոլից անցնեն մեծահասակների մակարդակ, հայտնվեն մրցակցային միջավայրում և սովորեն խաղի ավելի բարձր արագությանը, ֆիզիկական պայքարին ու արդյունքի համար պատասխանատվությանը։

Հայաստանում երիտասարդ ֆուտբոլիստների զարգացման գլխավոր գործիքներից մեկը ավանդաբար շարունակում է մնալ ԲԿՄԱ-ն։ Սակայն իսկապես ուժեղ հավաքական ձևավորելու համար կարևոր է, որ այս սերնդի խաղային փորձը չսահմանափակվի միայն մեկ ակումբով։

Որքան շատ երիտասարդ ֆուտբոլիստներ կարողանան տեղ նվաճել Պրեմիեր լիգայի տարբեր թիմերի կազմերում, փորձ ձեռք բերել արտասահմանյան առաջնություններում կամ կանոնավոր հանդես գալ մեծահասակների մակարդակում, այնքան բարձր կլինեն մինչև 2029 թվականը մրցունակ թիմ ձևավորելու հնարավորությունները։

Տնային աշխարհի առաջնությունը մեծ հնարավորություն է

Տանը կայանալիք Մ20 աշխարհի առաջնությունը կդառնա անկախ Հայաստանի պատմության խոշորագույն ֆուտբոլային իրադարձություններից մեկը։

Մրցաշարին մասնակցությունն ինքնին արդեն մեծ իրադարձություն կլինի, սակայն ակնհայտ է, որ բոլորը կցանկանային տեսնել մի հավաքական, որը կկարողանա ոչ միայն սեփական երկրպագուների առջև խաղադաշտ դուրս գալ, այլև մրցակցել իր տարիքային խմբի ուժեղագույն հավաքականների հետ։

Արդեն այսօր կարելի է առանձնացնել հեռանկարային ֆուտբոլիստների մի ամբողջ խումբ, որոնք պոտենցիալ կարող են հայտնվել այդ հավաքականում։

Բայց տաղանդների առկայությունը միայն առաջին փուլն է։

Հաջորդ և շատ ավելի բարդ քայլն այն է, որ մնացած ժամանակահատվածում այս ֆուտբոլիստները ստանան մեծահասակների ֆուտբոլի անհրաժեշտ փորձը։

Վրաստանի օրինակը ցույց է տալիս, որ համապատասխան տարիքի ֆուտբոլիստներն արդեն այսօր կարող են խաղալ հիմնական կազմերում, հանդես գալ եվրագավաթներում և գրավել եվրոպական խոշոր ակումբների ուշադրությունը։

Հայաստանի՝ 2009–2010 թվականներին ծնված ֆուտբոլիստների սերունդը դեռ պետք է անցնի այս ճանապարհը։ Դրա համար ժամանակ կա։ Բայց առջևում իսկապես շատ մեծ աշխատանք է սպասվում։