Էդգար Կոլյան․ ճանապարհը՝ կարատեից Հայաստանում մինչև կուդոյի համաշխարհային բարձունքներ

Էդգար Կոլյանի անունը հայտնի է կուդոյի աշխարհում։ Կուդոյի կրկնակի աշխարհի չեմպիոն, կրկնակի աշխարհի գավաթակիր, բազմակի Եվրոպայի և Ռուսաստանի չեմպիոն։ Նրա ուղին սկսվեց Հայաստանում կարատեով զբաղվելուց, իսկ տարիներ անց բերեց նրան համաշխարհային բեմի գագաթներ։ Մեր հարցազրույցում Էդգարը կիսվեց իր առաջին քայլերի հիշողություններով, պատմեց դժվարությունների ու հաղթանակների մասին, իր մարզիչների ու մրցաշարերի, որոնք մնացին հիշողության մեջ։

— Էդգար, ինչպես առաջին անգամ տեղեկացաք կուդոյի մասին։ Ի՞նչն էր Ձեզ դրդեց զբաղվել այս մարտարվեստով։

— Սպորտով սկսեցի զբաղվել վեց տարեկանից՝ այցելելով կարատեի խմբակ Հայաստանում։ Ավելի ուշ, երբ տեղափոխվեցինք Ռուսաստան, շարունակեցի մարզվել կարատեով և զուգահեռ զբաղվում էի բանակային ձեռնամարտով։ Վերջում դարձա Ռուսաստանի չեմպիոն ձեռնամարտում։ Հետագայում իմ մարզիչը Իվանովո քաղաքում բացեց ակումբի մասնաճյուղ և սկսեց զարգացնել կուդոն։ Այդ ժամանակ էլ փորձեցի ինձ այս մարզաձևում, որը դարձավ իմ պրոֆեսիոնալ կարիերայի մեկնարկային կետը։

— Քանի տարեկան էիք, երբ տեղափոխվեցիք Հայաստանից։

— 12 տարեկան էի, երբ ընտանիքով տեղափոխվեցինք Իվանովո։

— Այսինքն՝ վեցից տասներկու տարեկանում Հայաստանում միայն կարատեո՞վ էիք զբաղվում։

— Այո՛, ճիշտ է։

— Հիշո՞ւմ եք Ձեր առաջին մարզումները։ Ի՞նչն էր ամենաբարդը։

— Դժվար է անմիջապես պատասխանել։ Առաջին մարզումներն իմացել եմ վեց տարեկանում, և այդ զգացողությունները հիմա արդեն այնքան էլ վառ չեն հիշվում։

— Իսկ առաջին կուդոյի մարզումներից ի՞նչ տպավորություններ ունեցաք։

— Կարծում եմ՝ առաջին անգամ տարբերությունն իսկապես զգացի, երբ Ռուսաստանում սկսեցի ձեռնամարտով զբաղվել։ Եթե կարատեում իր սեփական ոճն էր, այստեղ պայքարի ձևը լրիվ այլ էր․ կարելի էր պայքարել գոտում, կատարել նետումներ՝ գրեթե առանց սահմանափակումների։ Այդ փորձը ինձ համար ոգեշնչող էր և մեծապես նախապատրաստեց կուդոյին։

— Պատմեք Ձեր առաջին լուրջ մրցումների մասին կուդոյում։

— Իմ առաջին մեծ մրցաշարը դարձավ «Ռուսաստանի Ոսկե մատանի գավաթը»։ Դա համառուսական մրցաշար էր, որտեղ մասնակցում էին տարբեր մարզերի ամենաուժեղ մարզիկները։ Մասնակիցների մեծ մասը ինձնից շատ ավելի փորձառու էին, սակայն ես կարողացա հասնել մինչև եզրափակիչ։ Այնտեղ պարտվեցի շատ ուժեղ մրցակցի՝ նույնպես հայի։ Այդ մրցաշարը դարձավ իմ պրոֆեսիոնալ կուդոյի ճանապարհի մեկնարկային կետը։

— Ո՞ր մարզիչներն ու наставник-ները ամենամեծ ազդեցությունը թողեցին Ձեր կարիերայի վրա։

— Սխալ կլիներ մեկին առանձնացնել։ Իմ մարզական ուղու տարբեր փուլերում աշխատել եմ տարբեր մարզիչների հետ, և յուրաքանչյուրը իր ներդրումն է ունեցել։ Իվանովոյում իմ наставник-ը ձեռնամարտի ու կուդոյի մարզիչն էր, հետագայում մարզվել եմ նաև Ռուսաստանի հավաքականի մարզիչի ղեկավարությամբ։ Մեծ դեր խաղաց նաև իմ մտերիմ ընկերը, ով միշտ աջակցում էր ինձ։ Նրանք բոլորը միասին օգնեցին, որ դառնամ այն մարզիկը, որն այսօր եմ։

— Դուք կուդոյի կրկնակի աշխարհի չեմպիոն եք, կրկնակի աշխարհի գավաթակիր, բազմակի Եվրոպայի ու Ռուսաստանի չեմպիոն։ Ո՞ր հաղթանակն է Ձեզ համար ամենակարևորը։

— Ամենակարևորը դարձավ առաջին աշխարհի առաջնության հաղթանակս՝ 2005 թվականին։ Այն ժամանակ ես 19 տարեկան էի և դարձա ամենաերիտասարդ աշխարհի չեմպիոնը կուդոյի պատմության մեջ։ Այդ տիտղոսը դեռ պահում եմ։ Այն ժամանակ ինտերնետն ու YouTube-ը այդքան զարգացած չէին, ուստի գրեթե ոչինչ չէինք գիտակցում մրցակիցների կամ մրցաշարի մասին։ Աշխարհի առաջնություն հասնելու համար պետք էր անցնել մի քանի ընտրական փուլ Ռուսաստանում և հաղթել երկրի ամենաուժեղ մարզիկներին։ Ինքը մրցաշարը հիշվեց անասելի ծանր եզրափակիչով․ մենամարտը տևեց ինը րոպե, և միայն լրացուցիչ ժամանակից հետո դատավորները հաղթանակը ինձ շնորհեցին։ Այդ ուղին 2005 թվականի առաջնությունը դարձրեց իմ կարիերայի ամենակարևոր իրադարձությունը։

— Այսինքն՝ աշխարհի առաջնությանը մասնակցելու համար նախ պետք է հաղթեիք Ռուսաստանի լավագույն մարզիկներին։

— Այո՛, հենց այդպես։ Իմ քաշային կարգում այդ ժամանակ հանդես էր գալիս լեգենդար ճապոնացի Օգավան՝ 2001 թվականի աշխարհի չեմպիոնը։ Նրան համարում էին անպարտելի․ հեշտությամբ հաղթում էր բոլոր մրցակիցներին։ Բացարձակ անկեղծ ասեմ, հասկանում էի, որ հավանաբար նրան կպարտվեմ, բայց ուզում էի հնարավորինս ծանր մենամարտ անցկացնել։ Օրական երկու-երեք մարզում էի անում։ Սակայն վերջում իմացանք, որ նա չի մասնակցելու։ Այդ մասին տեղեկատվություն գրեթե չկար, և դա մեզ համար անակնկալ էր։ Եզրափակիչում հանդիպեցի Վրաստանի հավաքականի մարզիկի հետ, որին նախկինում պարտվել էի։ Մեր կոշտ իննամինուտանոց մենամարտում հաղթանակը մնաց ինձ։

— Հետագայում Օգավայի հետ հանդիպե՞լ եք։

— Ո՛չ, նա տարիքի պատճառով շուտով ավարտեց կարիերան։ Բայց միշտ լավ հարաբերություններ ենք պահպանել և ջերմ ենք շփվել հանդիպումների ժամանակ։

— Կարելի՞ է ասել, որ նրան հաջողակ էր համարում այն հանգամանքը, որ աշխարհի առաջնությունում Ձեզ հետ չհանդիպեց։

— Միգուցե այդպես էլ է։ Բայց ամեն դեպքում նա մեծ հետք թողեց կուդոյի պատմության մեջ։

Էդգար Կոլյանի պատմությունը վառ օրինակ է այն բանի, թե ինչպես կարող են հաստատակամությունը, աշխատասիրությունն ու ինքնավստահությունը հասցնել համաշխարհային բարձունքների։ Այսօր նա շարունակում է մնալ կուդոյի խորհրդանիշը՝ ոգեշնչելով նոր սերնդի մարզիկներին։ Նրա խոսքերն ու փորձը հիշեցում են յուրաքանչյուր մարզիկի․ իրական հաջողությունը ծնվում է այնտեղ, որտեղ կա կիրք գործի հանդեպ և պատրաստակամություն մինչև վերջ գնալու։