Հայկական ֆուտբոլի բուռն մրցաշրջանային ընդմիջում. սկանդալներ, վերակառուցումներ և նոր սկիզբեր

2025 թ․ ամառն դարձավ հայկական ֆուտբոլի պատմության ամենահագեցած շրջաններից մեկը։ Կարճ ժամանակում փոխվեց Պրեմիեր-լիգայի մասնակիցների կազմը, մի քանի ակումբներում տեղի ունեցան կտրուկ վերափոխումներ, և մի շարք որոշումներ բուռն քննարկումներ առաջացրին ֆուտբոլային միջավայրում։ Ստորև՝ 2025/26 մրցաշրջանի ընդմիջման գլխավոր իրադարձությունները։

Առաջնության նոր ձևաչափն ու լիգայի կազմը

Ձևաչափը հաստատված է մինչև 2029 թ․

Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիան (ՀՖՖ) հաստատեց Պրեմիեր-լիգայի ձևաչափը առաջիկա մրցաշրջանների համար․ մրցաշարին կրկին կմասնակցի 10 թիմ, յուրաքանչյուրն անցկացնելու է երեք շրջան։ Սիստեմն ուժի մեջ կլինի մինչև 2029 թ․։

«Վեստ Արմենիայի» դուրսբերումը

Անցած մրցաշրջանի վերջում հայտնի դարձավ, որ «Վեսթ Արմենիա» ակումբը դուրս է մնում առաջնությունից ֆուտբոլիստների հանդեպ պարտքերը և խաղերին չներկայանալու պատճառով։ Արդյունքում նոր մրցաշրջանում 11-ի փոխարեն կլինի 10 թիմ։

«Սյունիք»-«Գանձասար» փոխատեղումը

Հիմնական նորությունը՝ «Սյունիք»-ի փոխարեն Պրեմիեր-լիգայում կմնա «Գանձասարը»։ Թեև «Սյունիք»-ը 1-ին լիգայում գրավել էր 2-րդ տեղը և իրավունք ուներ բարձրանալու, ակումբը հրաժարվեց՝ տրվելով ոչ պատրաստ ենթակառուցվածքների պատճառով։ Փոխարենը վերջին տեղը զբաղեցրած «Գանձասարը» շարունակում է խաղալ վերին echelon-ում։

«Վան»-«Ալաշկերտ» արտասովոր իրավիճակը

Լայն քննարկումների պատճառ դարձավ «Վան»-ի գրեթե ամբողջական տեղափոխությունը «Ալաշկերտ»։ «Վան»-ի գրեթե բոլոր ֆուտբոլիստները, մարզչական շտաբը և ղեկավարությունը անցան «Ալաշկերտ», իսկ ռուս գործարար Անտոն Զինգարևիչն ու Բագրատ Նավոյանը դարձան «Ալաշկերտ»-ի համակeigեր։ «Վան» ակումբը ֆորմալ շարունակում է լինել Պրեմիեր-լիգայի մասնակից, սակայն հուլիսի 1-ի դրությամբ գրեթե առանց կազմի ու մարզչի էր։ Միայն հետո նշանակվեց նոր գլխավոր մարզիչ՝ Էդգար Թորոսյանը, և հուլիսի 2-ին լուրերն ակումբի վաճառքի կամ փակման մասին փարատվեցին։

Մարզչական փոխոխություններ և կադրային վերակազմավորումներ

«Արարատ-Արմենիա». լիակատար վերամեկնարկ

Ակումբը նոր էջ է բացել․ գլխավոր մարզիչ նշանակվեց պորտուգալացի Տուլիպան, փոխվեց շտաբը, և թիմի կազմը գրեթե ամբողջովին жаңացվեց՝ հիմնականում Պորտուգալիայից հրավիրված ֆուտբոլիստներով։ Նպատակն է նորից պայքարել冠军ության համար։

«Ուրարտու». Արզումանյան + Օզբիլիս = նոր փիլիսոփա

Երևանյան ակումբ վերադարձավ Հայաստանի հավաքականի նախկին ավագ Ռոբերտ Արզումանյանը՝ փոխարինելով ռուսաստանցի Դմիտրի Գունկոյին, որը երեք հաջողակ մրցաշրջանից հետո լուծարեց պայմանագիրը և վերադարձավ Ռուսաստան։ Արզումանյանին օգնում է ազգային թիմի այլ աստղ՝ Արաս Օզբիլիսը։ Տրանսֆերային կուրսն զգալիորեն փոխվել է․ ռուս խաղացողներից մնացել են միայն երեք լեգեոնական, ինչը կարող է դրական ազդեցություն ունենալ եվրագավաթային ելույթների վրա՝ վիզաների խնդիրների հաղթահարման պատճառով։

«Նոա». չեմպիոնը մնաց առանց մարզչի

Նույնիսկ երկրի չեմպիոնը չխուսափեց մարզչական ցնցումներից։ «Ոսկե դուբլից» հետո գլխավոր մարզիչ Ռույ Մոտան անսպասելի հեռացավ և տեղափոխվեց բուլղարական հեղինակավոր «Լուդոգորեց»։ «Նոա»-ն արագ փոխարինում գտավ՝ հրավիրելով խորվատ մասնագետ Սանդրո Պերկովիչին։

«Փյունիկ». կայունությունը հարցականի տակ

Մեծ քառյակից միայն այստեղ մնաց նույն գլխավոր մարզիչը՝ Եղիշե Մելիքյանը։ Սակայն առանց փոթորիկների չանցավ. բրազիլացի Խամես Սանտոսի հետ անհասկանալի իրավիճակ ծագեց՝ նա վերադարձավ «Նոա»-ից, ստորագրեց պայմանագիր, բայց երկու օր անց հեռացավ, քանի որ չէր ներկայացրել առողջական խնդիրները։ Լուրեր կան նաև, որ Հայաստանի հավաքականի ավագ, պաշտպան Վարազդատ Հարոյանը կոնֆլիկտի մեջ է մարզչի հետ և չի մեկնել վրացական հավաքի։ Քննարկվում է նրա վարձավճարով տեղափոխությունն կամ լիարժեք հեռացումը, ինչը մտահոգիչ է թե՛ «Փյունիկ»-ի, թե՛ ազգային թիմի համար։

Մնացած ակումբներ

Մարզիչներ փոխվեցին «Վան»-ում, «Ալաշկերտ»-ում, «Շիրակ»-ում։ «Գանձասար»-ում առայժմ հայտնի չէ, թե ով կղեկավարի թիմը և ինչ course կծրագրի ակումբը։ Ստորին հատվածի ակումբներից միայն «Արարատ»-ն է ցուցաբերում հարաբերական կայունություն․ Տիգրան Եսայանը ղեկավարում է 2024-ից, պայմանագրերը երկարացվել են մի շարք խաղացողների հետ, և ակումբը շարունակում է երիտասարդ աֆրիկացիների շահավետ ռազմավարությունը հաջորդ վաճառքների համար։

Տրանսֆերներ. առաջին արդյունքներ և միտումներ

«Նոա». ռեկորդային գործարք

Չեմպիոնը կատարեց ամառվա ամենաձայնեղ տրանսֆերը՝ ձեռք բերելով Պրեմիեր-լիգայի պատմության ամենաթանկ խաղացողին։ 27--ամյա ճապոնացի կիսապաշտպան Թակուտո Օշիման արժեցավ շուրջ 500 հազար եվրո (շուկայական արժեքը՝ 1,2 մլն), ռեկորդ հայկական ֆուտբոլի համար։ Ընդհանուր կազմը գրեթե չի փոխվել, առանցքային խաղացողների պայմանագրերը երկարաձգվել են, և կատարվել են թիրախային ուժեղացումներ։

«Փյունիկ». հայկական էքսպրես և Նուբիսսի

Ակումբը համալրվեց մի շարք հայ խաղացողներով՝ Սարգսիս Մետոյան, Գևորգ Թարախչյան, Սերոբ Գաստյան, Դանիել Աղբալյան, ինչպես նաև վերադարձավ Կարլեն Օհանեսյանը։ Հավելվեցին ուժեղ լեգեոնականներ՝ Սեադ Իսլամովիչն ու Ֆիլիպե Ալմեյդան։ Ամենաթեժ ներքին անցումը նույնպես «Փյունիկ»-ինն է․ անցած առաջնության երկրորդ ռմբարկու՝ կամերունցի Մարիուս Նուբիսսին «Արարատ-Արմենիա»-ից տեղափոխվեց 14-օրյա չեմպիոնների շարքերը՝ զիջված պահանջներից հետո։

«Արարատ-Արմենիա». պորտուգալական խաղադրույք

Տուլիպայից հետո ակումբը կենտրոնացել է Պիրենեյան թերակղզու վրա՝ պայմանագիր կնքելով Պորտուգալիայի 2-րդ դիվիզիոնի մի քանի խաղացողների հետ։ Միաժամանակ թիմը կորցրեց առաջատար հարձակվողներին՝ Նուբիսսիին, նիգերիացի Տենտոն Եեննեին և գանացի Էրիկ Օկանսիին։ Հայկական կորիզը պահպանվել է, բայց Ժիրայր Շաղոյանի հետագա մնալը հարցականի տակ է․ նա երրորդ անգամ ցանկանում է փորձել ուժերը Եվրոպայում։

«Ուրարտու». շեշտը սեփական սաներին

Արզումանյանի ձեռագիրն է՝ վստահել «սեփականներին»։ Թիմը ձեռք բերեց պաշտպանության գծում արդեն հայկական առաջնությանը մոտիկ ծանոթ ուկրաինացիներ Բրատկովին և Ցիմբալյուկին, ինչպես նաև դարպասապահ Դրագոևիչին, բայց հիմնական կորիզը շարունակում են կազմել տեղացի խաղացողները։

Հայ երիտասարդների արտասահմանյան քայլը

Միջմրցաշրջանի կարևոր իրադարձություններից է երիտասարդ հայ ֆուտբոլիստների առաջխաղացումը արտասահմանում։ Մ-21 հավաքականի և ԲԿՄԱ-ի երկու խաղացողներ արդեն պայմանագիր են կնքել օտար ակումբների հետ. Միսակ Ակոպյանը միացավ Ալբանիայի չեմպիոն «Էգնատիային», իսկ Դավիթ Ակոպյանը տեղափոխվեց Սլովակիայի «Պոդբրեժովա»։ Բացի այդ, «Փյունիկ»-ի ֆուտբոլիստ Դավիթ Դավթյանը համալրեց ռուսական «Ռոտոր»-ը (ՖՆԼ)։

Ամառային հավաքներ. պատրաստություն եվրագավաթներին

Չորս եվրագավաթային մասնակիցներն անցկացրին արտասահմանյան հավաքներ.

• «Փյունիկ», «Ուրարտու», «Արարատ-Արմենիա» – Վրաստանում

• «Նոա» – Ավստրիայում

Արդեն հուլիսի 8-ին հայկական ակումբները դուրս են գալիս եվրոպական ասպարեզ։ «Նոա»-ն սկսում է ուղին ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի առաջին որակավորման փուլից, մինչդեռ «Փյունիկ», «Արարատ-Արմենիա» և «Ուրարտու» մեկնարկում են Կոնֆերենսների լիգայի ընտրական փուլից։ Բոլորիս համար հաջող մեկնարկը կարևոր է ոչ միայն մրցակցային առումով. յուրաքանչյուր վաստակած գործակից բարձրացնում է Հայաստանի դիրքը ՈՒԵՖԱ-ի աղյուսակում և բացում door դեպի ավելի որակյալ ներկայացվածություն ապագա եվրագավաթներում։

Սպասելիքները երկրպագուների շրջանում մեծ են առաջիկա հանդիպումներից։